کمردرد و روش های درمان آن

کمر درد و روش های درمان آن

کمر درد دومین بیماری غیر واگیر دار شایع در جهان و ایران به شمار می آید.

بیشتر از ۸۰% از مردم جوامع در طول زندگی خود از مشکل کمر درد رنج می برند.

در جهان آفرینش، کمر و ستون فقرات برای ایجاد یک  بدنه ی مستحکم  قوی و محافطت از طناب نخاعی و ریشه های اعصاب محیطی که بسیار حساس هستند طراحی شده است. این در حالی است که که انعطاف پذیری و حرکتشان در همه ی جهات حفظ شده است.

کمردرد پیر و جوان نمی‌شناسد. در جوامع پیشرفته از یک سو تا جوامع در حال توسعه و حتی در بین روستاییان شایع است. سبک زندگی ماشینی، نشستن‌های طولانی مدت در ادارات، تبدیل شدن بازی‌های کودکان از فعالیت‌های بدنی به بازی‌های دیجیتالی و کامپیوتری استرس زا، استفاده از غذاهای فراوری شده و مصرف رادیکال‌های آزاد در غذاها (فست فود)، دوری از حداقل میزان ورزش، مشکلات اقتصادی و به دنبال آن انجام کارهای طاقت فرسا بیش از ساعات استاندارد، افسردگی ها و اسپاسم‌های عضلات به دنبال آن همگی از علل شروع کمردرد در افراد هستند.

از علل پاتوفیزولوژی ایجاد کمر درد میتوان به کشیدگی عضلات ناحیه‌ی کمر، آسیب به کمر و فعالیت مفرط اشاره کرد.

همچنین وجود وضعیت‌های بیمارگونه و غیرعادی درستون فقرات می تواند گواه بر وجود کمر درد در افراد مختلف باشد.

شایعترین علل ایجاد کمر درد شامل:

  • فتق دیسک (بیرون زدگی دیسک)
  • بیماری آرتروز دیسک
  • لیزخوردگی مهره
  • تنگی کانال نخاعی
  • آرتروز مفاصل بین مهره ای

از علل کمتر شایع دردهای کمری اختلال عملکرد مفصل ساکرو ایلیاک (مفصلی که ستون مهره‌ها را به لگن خاصره وصل میکند.) همچنین کشیدگی عضلات ناحیه کمری و پیچ خوردگی در لیگامنت ها ی کمری.

فتق دیسک یا بیرون زدگی دیسک:

فتق دیسک با بالارفتن سن و سبک زندگی غلط رابطه ی مستقیم دارد. فرسودن و یا پاره شدن دیسک در کانال نخاعی از یک سو، تخریب شدیدتر به موجب یک ضربه از سوی دیگر از عوامل اصلی این مشکل هستند.

فاکتورهای سبک زندگی و سلامت و عوامل ژنتیکی از سایر عوامل هستند.

کمر درد مرتبط با این فاکتور معمولا ۲ علت اصلی دارد:

۱٫ پروتئین های داخل دیسک اطراف ریشه های عصب را تحریک کرده و سبب ایجاد التهاب ریشه ی عصب و به دنبال آن کاهش خونرسانی به دیسک آسیب دیده و عصب درگیر میشود.

۲٫ زمانی که لایه ی خارجی دیسک که آنولوس فیبروزیس Annulus Fibrosis نامیده میشود، به سمت پایین ساییده شود و به عبارتی نتواند تا به طور موثر استرس های وارده به نخاع را به خود جذب کند، باعث حرکت آهسته در طول بخش مهره ای مشود و نظم قرارگیری مهره ها روی هم را مختل می کند.

آرتروز دیسک  Degenerative of Disc

زمانی که صفحه ی پایینی و بالایی دیسک، درست جایی که به بدنه ی مهره می چسبد آسیب ببیند، خونرسانی به این قسمت مختل میشود؛ بنابراین کاهش رسیدن اکسژن و مواد غذایی به دیسک سبب ایجاد آسیب بافتی میشود. اگر زمانی به این دیسک آسیب جدی وارد شود، ممکن است پارگی صورت بگیرد و آبشار آرتروزی رخ  دهد. برای اطلاعات تکمیلی به صفحه ی آرتروز ستون فقرات مراجعه شود.

عوامل خطرزای وقوغ آرتروز دیسک:

  • سابقه ی ژنتیکی کمر درد و اختلالات اسکلتی و عضلانی
  • وقوع کشیدگی شدید در کمر به دلیل ورزش، بلند کردن مکرر اجسام سنگین
  • ایجاد فشار بر روی دیسک کمر ناشی از نشستن های طولانی و یا اختلالات قرارگیری قامت
  • چاقی و ضعف عضلات کمر و شمن
  • استفاده از سیگار

لیزخوردگی مهره

لیزخوردگی مهره میتواند به علل مختلف ایجاد شود. این مشکل میتواند به دنبال شکستگی ها و آرتروز یا جمع شدگی دیسک بین ۲ مهره ایجاد شود. شرح ما وقع به این شکل است که بدنه ی یک مهره به بدنه ی مهره ی قبلی یا بعدی فشار وارد میکند و اصطلاحا میگویند که لیزخوردگی مهره ایجاد شده است. این مشکل باعث ایجاد فشار بر روی ریشه ی اعصاب محیطی و نخاع گردد. تابلوی بالینی آن ایجاد درد سیاتیکی در پاها و لگن بیمار است. درمان این سطح از آسیب بسته به میزان لیزخوردگی و میزان آسیب وارده به ریشه ی عصب از انواع روش های غیر تهاجمی تا انواع روش های جراحی متفاوت است.

تنگی کانال نخاعی

تنگی کانال نخاع زمانی رخ میدهد که طناب نخاعی در ناحیه ی گردن و یا کمر تحت فشار قرارگیرد. این فشار میتواند در اثر فتف دیسک به فضای بین ستون مهره ها و طتاب نخاعی باشد، همچنین میتواند به دلیل درگیری ریشه ی عصب و دیسک بیرون زدگی و آسیب به سلولهای عصبی باشد.

آرتروز مفاصل بین مهره ای (FACET JOINT)

مفاصل فاست در طول ستون فقرات بین بدنه ی استخوانی دو مهره قرار گرفته اند.  ریشه های اعصاب محیطی منتشر شده از نخاع به اندام ها از بین این مفاصل عبور میکنند.

وظایف این مفاصل تسهیل حرکت مهره های ستون فقرات روی همدیگر در دامنه های حرکتی مختلف است.

در صورتی که به غضروف این مفاصل به دلیل آسیب وارد و با آرتروز در مرور زمان، آسیبی وارد شود دامنه ی حرکتی محدوده یقرارگیری خود را (کمر یا گردن) محدود کرده و با گیر افتادن ریشه ی عصب در این ناجیه و ایجاد فشار بر روی آن سبب بروز علائمی مانند سر درد در گردن و یا کمر درد و سیاتیک خواهد شد.

دردهای صبحگاهی

یکی از آسیب های بافت نرم در ناحیه ی کمری که سبب دردهای صبحگاهی می شود التهاب بافت فاشیا است.

فاشیا بافت ارتباط  دهنده و جداکننده ی قسمت های مختلف در سراسر بدن است که در کمر دورتا دور عضلات فقرات کمری  را پوشانده است.

فاشیا اگر دچار التهاب شود ، باعث ایجاد سفتی در کمر و خشکی و دردهای صبحگاهی می شود.

سلامت نگه داشتن شبکه ی بافت فاشیا در گرو انجام حرکات مرتب ورزشی ایست. عضلات منقبض شده را آزاد و عضلات ضعیف و شل را استحکام ببخشید و با برگرداندن تعادل عضلات خشکی و دردهای صبجگاهی را از بین ببرید.

برخی دردهای خفیف و آزار دهنده ی کمر مرتبط با آسیب رباط هاست

لیگامنت ها (رباط ها)

مورد دیگری از آسیب بافت نرم در کمر که سبب بروز کمر درد می شود آسیب لیگامان ها (رباط ) های فقرات کمری ایست.

رباط چیست؟ باندهای فیبروزی مستحکم  که بدنه ی مهره ها را در کنار هم ثابت نگه داشته  و از وارد شدن فشار بر دیسک ها جلوگیری به عمل می آورد.

پیچ خوردگی و یا پارگی های خفیف رباط ها از جمله این آسیب ها می باشند.

عدم رعایت ارگونومی صحیح مانند قامت خمیده و یا چرخش های ناگهانی کمر، باعث کشیدگی تعدادی از رباط ها و سفت شدن آنها در طرف مقابل می شود. التهاب رباط از سوی دیگر سبب کاهش خونرسانی به بافت شده و روند تخریب به صورت خاموش پیش می رود تا زمانی که آسیب  پیشرفت کند.

چگونه از بروز آسیب جلوگیری کنیم؟

مراقب قامت خود باشید. قامت صاف و کشیده بدون خمیدگی های نادرست به درستی از بافت نرم کمر محافطت میکند.

رباط ها، عضلات و تاندون های کمر نیاز به تحرک دارند. بنابراین با انجام مرتب حرکات ورزشی و داشتن قامتی کشیده به سلامت خود کمک کنید.

ار بین عوامل کمتر شایع به توضیح کشیدگی عضلات در بین ورزشکاران پرداخته ایم.

  کشیدگی عضلات ناحیه ی کمری

کشیدگی عضله احتمالا به دنبال یک آسیب ناگهانی و یا ناشی از استفاده ی مفرط از آن و انجام حرکات تکرارشونده غیر اصولی مانند انجام یک تکنیک اشتباه ورزشی در طول زمان ایجاد می شود.

کشیدگی های  عضلات کمر را معمولا به دو گروه حاد و مزمن تقسیم می کنند.

کشیدگی حاد

وقتی میگوییم یک کشیدگی عضلانی حاد که عضله، تاندون و یا لیگامنت آن عضله دچار آسیب ناگهانی شده باشد. این آسیب ناگهانی میتواند در اثر یک ضربه یا تصادف اتفاق بیافتد و یا درحین جابه‌جایی اجسام سنگین فشار سنگینی متحمل ستون فقرات شود.

کشیدگی مزمن

به علت حرکت‌های غیراصولی طولانی مدت با یک عضله‌ی خاص و وارد کردن آسیب تدریجی به آن ایجاد شده و ممکن است که متجر به پارگی رشته‌های عضلانی شود.

کشیدگی مزمن عضله بیشتر در ورزشکاران و کارمندان مشاغل ارائه دهنده‌ی خدمت ایجاد می‌شود.

بسیاری از دردهای کمری حین فعالیت‌های روزمره مانند ورزش و یا در ساعات کاری ایجاد می‌شود.

علل شایع ایجاد کشیدگی عضله

  • بلند کردن اجسام سنگین

بلند کردن اجسام سنگین از زمین و یا بالای سر، خم شدن ستون فقرات از علل اصلی ایجاد آسیب و کشیدگی عضلات پارا اسپاینال و دردهای کمری می شوند.

تمرین بلند کردن اجسام سنگین از زمین نیاز به آموزش دارد که در تصویر پایین به شما آموزش داده شده است. جسم را نزدیک به سینه‌ی خود نگه داشته و از خم شدن قسمت بالایی کمر جدا خودداری فرمایید.

آسیب های ناگهانی: حرکات ضربه ای میتواند استرس لحظه ای و فوری و سنگین به عضلات کمری وارد کند. ورزش های پر تحرک مانند فوتبال که حرکات ضربه ای زیادی در آن انجام میشوند از ریسک بالای آسیب برخوردارند. و یا تصادفات جاده ای.

  • ورزشهایی که شامل حرکات تکرار شونده هستند

ورزش هایی مانند پارو زدن، گلف، و یا بیس بال هم میتواند باعث وارد کردن استرس به عضلات کمر و در نتیجه سفت شدن و یا پارگی رشته های عضلانی شود. درد کشیدگی عضله می تواند به تدریج پیشرفت کند و با تشکیل یک دور باطل سبب تشدید دردهای کمری شود.

  • وضعیت قرارگیری نامطلوب، ضعف عضلات شکمی و یا عضلات کمری می شود

تصویر رو به رو به سادگی نشان دهنده‌ی این اشکال می‌باشد.

همچنین شروع فعالیت جدید بدون آمادگی قبلی و ناآشنا برای عضلات میتواند آسیب جدی وارد کند.

علائم معمول کمر درد در اثر کشیدگی عضلات چیست؟

  • وجود درد مشخصا در سمت چپ کمر
  • درد ممکن است تیز و یا شدید گزارش شود
  • در صورتی که عضله در محدوده ی حرکتی اش حرکت کند، درد تشدید خواهد شد.
  • حساسیت در لمس
  • اسپاسم عضلات
  • کاهش درد در زمان استراحت و قرارگیری در وضعیت خوابیده.

کشیدگی عضلات  تقویت کننده  و احاطه کننده ی ستون فقرات  ممکن است در اثر استفاده ی بیش از حد، آسیب های ساده مانند قرارگیری در وضعیت های اشتباه  در طول خواب، همچنین  ایستادن و یا نشستن طولانی مدت ایجاد شود.

کمر درد سمت چپ ناشی از اشکالات ساختاری ستون فقرات

کشیدگی عضلات سمت چپ ستون فقرات منشا اصلی دردهای سمت چپ کمر می باشد.

سایر علائم چیست؟

درد ناشی از کشیدگی عضله ممکن است از خفیف و تنها باعث سوزش در محل مشخص،  درد شدید تا ناتوان کننده متغیر باشد.

دردهای کمری در سمت چپ شناخته شده تر از درهای کمری در سمت راست می باشد.

دردهای کمری سمت راست عمدتا به کلیه ها برمی گردد.

همچنین این دردهای کمری احتمالا علاوه بر کشیدگی عضلات احاطه کننده ممکن است در اثر التهاب مفاصل فاست و یا دیسک بین مهره ای باشد.

دردی که در اثر مشکلات ساختاری ذکرشده ایجاد می گردد می تواند دو طرف ستون فقرات را درگیرکند.

قرارگرفتن در معرض علل ایجاد درد آسیب اندامی را سبب میشود که منشا این درد ره به طور مختصر توضیح داده ایم.

دردهای کمری میتواند از  قسمت های مختلف در ستون فقرات منشا بگیرد مانند: وجود التهاب  در ریشه اعصاب بزرگ که به دست ها و پاها منتشر شود، التهاب در ریشه های کوچک اعصاب محیطی، کشیدگی در عضلات کمری و نیز وجود هر گونه آسیب در دیسک های بین مهره ای، استخوان ها، مفاصل و یا لیگامنت ها ی ستون فقرات.

تابلوی بالینی دردهای کمری چیست؟

. درد کمر یا به صورت دائمی است و یا متناوب همراه با دوره های آرامش است. همچنین میتواند هنگام قرارگیری در وضعیتی خاص (نشستن های طولانی) و یا حین انجام فعالیتی خاص مانند بالا رفتن از تعدادی مشخص پله نمایان شود.

  • درد ممکن است در کمر در نقطه ای خاص بماند و یا به سایر اندام ها مانند لگن و پا منتشر شود.
  • این درد از میزان خفیف تا متوسط و تیز و سوزاننده متغیر است.
  • ریشه ی مشکل میتواند در کمر و یا گردن باشد ، همچنین به پاها و یا مچ پا (سیاتیک) یا دستها و کف دست منتشر شود.

علاوه بر درد علائم کمر درد احتمالا شامل احساس ضعف در اندام ها، بی حسی و یا سوزن سوزن شدن می باشد.

خوشبختانه بیشتر حالت های کمر درد با مقداری ایجاد تغییر در سبک زندگی روزمره به خودی خود بهتر میشوند.

تقریبا ۵۰% بیماران  بهبودی را طی دوهفته و ۹۰% در طول ۳ ماه مشاهده خواهند کرد.

اگر کمر درد بیش از چند روز به طول بیانجامد، بدتر شود و به درمان های معمول  توصیه شده مانند: دوره های کوتاه استراحت، استفاده از کمپرس سرد یا گرم، ورزش های اصلاحی کمر و استفاده از مسکن های غیر نسخه ای از داروخانه پاسخ ندهد، توصیه می شود که به دکتر متخصص مراجعه شود.

۲ مورد از موارد نادر که نیاز به مداخله ی اورژانسی دارند:

  • بی اختیاری ادرار یا مدفوع
  • ضعف پیشرونده و یا فلجی در مچ پا

خوشبختانه این موارد بسیار نادر هستند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

میدان ونک، گاندی شمالی، خیابان صانعی (یکطرفه از آفریقا)، پلاک 26، طبقه اول، کلینیک آذرگان، مرکز جراحی مریم

شماره تماس

شماره تماس

88856152

ایمیل

ایمیل

azarganclinic@gmail.com